Jean-Jacques De Gucht op oorlogspad

19. aug, 2021

Liberalen zijn in hun wiek geschoten. Het geld dat gemeenten moeten steken in de katholieke eredienst, is hen een doorn in het oog (niet op het hoofd) en we lezen letterlijk: “Er zijn katholieke vzw’s die investeren in luxeflats en aandelen.” Wat een schande komt een donkerblauwe younster met de klinkende naam van Jean-Jacques De Gucht op het publieke forum verkondigen.

Moeten binnenkort alle katholieke scholen, ziekenhuizen, instellingen kloosterordes en noem maar op hun winsten maar in de noodlijdende kerkgebouwen steken in plaats van er serviceflats en nieuwe operatiekwartieren mee te bouwen, of te zorgen scholen en ontwikkelingshulp in de derde wereld? Als J-J De Gucht (net niet van adel maar wel van hoge en rijke komaf) het voor het zeggen zou hebben: zeer zeker. Afromen die handel! Napoleon is dit jaar 200 jaar dood en begraven, dus weg met zijn wet. Nochtans trekt J_J D.G. de dood van Pandora open!

Waarom kwam deze wet er?
De Franse Revolutie en de veroveringen van onze gebieden waren een ramp voor de kerk en haar instellingen. Alle goederen van klerikale oorsprong werden aangeslagen en openbaar verkocht, vaak voor een pan spek-en-eieren, aan oude en nieuwe adel of rijken. Kerkelijke bezittingen, meestal het resultaat van schenkingen van gelovigen, maar ook afkomstig van belastingen en pachtvergoedingen, waren er het voorwerp van en de eredienst werd verboden.

Toen Napoleon aan de macht kwam, had hij de hulp van de kerk (en van de paus van Rome) nodig om zijn bewind te bestendigen, en hij sloot een overeenkomst af met Rome: het zogenaamde Concordaat, waarbij de overheid de kerk zou sponsoren in ruil voor de belofte dat de door diezelfde overheid aangeslagen goederen niet teruggeëist zouden worden.

Loi du 30 décembre 1809.
Art. 92. De lasten van de gemeenten in zaken van eredienst zijn:
1° bijdragen, bij onvoldoende inkomsten van het kerkbestuur, tot de lasten voorzien bij artikel 37;
2° de pastoor of de bedienaar een pastorij bezorgen, of, bij gebrek aan een pastorij, en woning, of, bij gebrek én aan een pastorij én aan een woning een vergoeding in geld;
3° bijdragen tot de grove herstellingen van de tot de eredienst bestemde gebouwen.

Met andere woorden, tegenstanders van de kerk blijven beweren dat het ongezien is dat een wet uit 1809 nog steeds van toepassing is. Daar valt iets over te zeggen, en in een aantal landen bestaat er een kerktaks, in Duitsland bijvoorbeeld een Kichensteuer, een belasting die gelovigen betalen aan “hun” kerk. Een terugkeer naar de periode van voor de Franse Revolutie! Toen betaalden de gelovigen belastingen aan de Kerk.

Onafhankelijk België.
De Belgische grondwet van 1831 maakte een groot deel van het Concordaat ongedaan. Volgens de grondwet heeft "de Staat het recht niet zich te bemoeien met de benoeming of installatie der bedienaren van enige eredienst of hun te verbieden briefwisseling te onderhouden met hun overheid of de akten van deze overheid openbaar te maken". Wel garandeerde de grondwet dat de Staat de wedden en pensioenen van de bedienaren van (erkende) erediensten verder zou betalen. De scheiding van Kerk en Staat, een liberaal standpunt, werd in de grondwet ingeschreven.

Een aantal bepalingen van het Concordaat en de organieke artikelen gelden nog altijd in België, zoals de erkenning van de zondag als rustdag en de verplichting van de gemeenten om de pastoor een woning te bezorgen. Voor de kerkfabrieken en hun financiële tekorten en de als wettelijke feestdag erkende kerkelijke feestdagen gelden nog altijd de voorschriften uit de tijd van Napoleon.

Liberalen in hun gat gebeten
Steeds meer stemmen klinken om de verplichte steun van de gemeenten aan kerkfabrieken, dat is de groep burgers die instaat voor het onderhoud van de kerkelijke goederen en het beheer ervan voor zover ze nog iets hebben, zoals verplicht in artikel 92, af te schaffen. Vooral vanuit liberale hoek wordt hier gevloekt in de kerk en zegt men dat 127 miljoen per jaar te veel is. Veel te veel. Maar staan die liberalen stil bij de steun die andere instanties nog steeds krijgen? De steun aan kasteelbezitters die de restauratie van hun gebouwen niet meer kunnen betalen? De steun aan bedrijfsleiders, die om welke reden dan ook in de staatskas graaien als ze in de penarie komen?

Wiedergutmachung
Napoleon wilde vrede met de Kerk en vooral controle over de kerk, en dat kost geld. Daarvoor betaalt de overheid een soort “Wiedergutnachung”. Moet dat eeuwig blijven duren? Nu nog berekenen hoeveel schade de kerk, de kloosters en abdijen, de katholieke instellingen en kerkfabrieken geleden hebben door de godsdienstwaanzin van de Franse Revolutionairen is onmogelijk. Vraag is dan ook of er geen andere regeling moet komen. En dat zal moeten. Maar niet in de geest van de bakstenen oorlog die nu vanuit liberale hoek woedt.

De kerkfabriek en de staalfabriek
Verlieslatende kerkfabrieken alle steun ontnemen en dat niet doen bij verlieslatende staalfabrieken zou alle gelijkheidsbeginsels tarten. Maar een volwassen gesprek is alleen mogelijk als dat niet gaat tussen de betalende en bijgevolg bazig dicterende overheid en de ontvangende en gehoorzaam luisterende Kerk maqar tussen gelijke partners. Dat gaat enkele jaren duren, maat geef toe, na 212 jaar steekt het niet op een jaar of vijf. Tenzij er bij die liberalen nog Franse Revolutionairen uit 1789 zitten, die het einde van een toch al zieltogende Kerk niet kunnen afwachten om … zich nog eens te verrijken! De Fransen achterna, l’histoire se répète. Want wachten op een vernieuwde moderne Kerk, daar hebben ze de tijd niet voor en christenen koeioneren, zoals in het Arcoparschandaal, daar krijgen andersdenkenden een kick van!